TRANSPOZITSIYA AORTA VA PULMONAR ARTERIYALARI, YURAK SHOXLANISHINING TOPOGRAFIYASI
Keywords:
Transpozitsiya, aorta, pulmonar arteriya, tug‘ma yurak nuqsonlari, yurak topografik anatomiyasi, konotrunkal rivojlanish, embrional yurak rivoji, katta tomirlar joylashuvi, gemodinamik buzilishlar, neonatal gipoksiya, yurak shoxlanishi, koronar arteriyalar anatomiyasi, arteriya almashtirish operatsiyasi, tasvirlash usullari, exokardiografiya, KT, MRT.Abstract
Aorta va pulmonar arteriyalarning transpozitsiyasi TGA - Transposition of the Great Arteries tug‘ma yurak nuqsonlarining eng og‘ir va klinik jihatdan ahamiyatli shakllaridan biri bo‘lib, embrional rivojlanish jarayonida yurak chiqish yo‘llarining noto‘g‘ri spiralizatsiyasi natijasida yuzaga keladi. Ushbu patologiyada aorta anatomik jihatdan o‘ng qorinchadan, pulmonar arteriya esa chap qorinchadan chiqishi kuzatiladi, bu esa katta va kichik qon aylanish doiralarining funksional ajralib qolishiga olib keladi. Mazkur holat yurak shoxlanishining normal topografiyasini buzib, gemodinamik muvozanatning izdan chiqishiga, og‘ir gipoksiya va neonatal davrda hayot uchun xavfli asoratlarga sabab bo‘ladi. Ushbu maqolada aorta va pulmonar arteriyalarning transpozitsiyasi anatomik, embriologik, topografik va morfologik jihatdan kompleks tahlil qilinadi. Yurak konus-trunkal bo‘limining rivojlanish mexanizmlari, arterial magistrallarning fazoviy joylashuvi, koronar tomirlar chiqishining variantlari hamda yurak shoxlanishining individual topografik o‘zgarishlari batafsil yoritiladi.
References
Brawn, W. J. (2018). Transposition of the Great Arteries. In D. J. Barron (Ed.), Core Topics in Congenital Cardiac Surgery (pp. 73–77). Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/core-topics-in-congenital-cardiac-surgery
Joffe, D. C., & Eisses, M. J. (2021). d‑Transposition of the Great Arteries (Atrial Switch). In L. K. Berenstain & J. P. Spaeth (Eds.), Congenital Cardiac Anesthesia: A Case‑Based Approach (pp. 145–157). Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/congenital-cardiac-anesthesia
Landsem, L., & Latham, G. J. (2021). d‑Transposition of the Great Arteries (Arterial Switch). In L. K. Berenstain & J. P. Spaeth (Eds.), Congenital Cardiac Anesthesia: A Case‑Based Approach (pp. 137–144). Cambridge University Press. https://www.cambridge.org/core/books/congenital-cardiac-anesthesia
Critical Heart Disease in Infants and Children. (2019). Transposition of the Great Arteries and the Arterial Switch Operation. 3rd ed., Elsevier, pp. 683–693.e2. https://www.sciencedirect.com
Mavroudis, C., Backer, C. L. (2013). Surgical Therapy of Congenital Heart Disease: Neonatal and Pediatric Surgery (3rd ed.). Springer.
Jonas, R. A. (2014). Comprehensive Surgical Management of Congenital Heart Disease (2nd ed.). CRC Press.
